Kati
Tāruarua

Tāruarua

Tūmahi

Ngā tuhinga o te topenga ataata

Kia ora! Ko te aronga o tēnei mahi, ko te hātepe. Tēnā e hoa, kua whakaeke he manuhiri nui ki runga ki tō marae, ā, ko tāu mahi he manaaki, he whāngai i a rātau. Tērā te kuia te noho mai rā i te taha o te tēpu. Kei te hiakai te kuia nei, engari, kua rite kē tana pereti kai.

Mā hea koe e haere hei waha i wāna kai ki a ia?

Te kuhutanga atu ki roto ki te wharekai, ka haere atu ki te tahuaroa, arā ki te tēpu roroa kei reira ngā momo kai katoa. Nā, me pēhea e riro ai i tēnā me tēnā o rātau ko ngā kai e pīrangi ana rātau noa iho; kaua ko ngā kai kāore nei rātau i te pīrangi?

Me āhua tere nei te haringa o ngā kai ki te kuia, engari, me kaua e pātukituki ki ngā tēpu, ki ngā tūru, ki tāngata kē rānei. Ka haere koe mā waho i ngā tēpu katoa rānei? Ka haere koe mā waenga i ngā tēpu me ngā tāngata rānei? Hei tauira: kia rua tapawhā whakatemauī, kia whā tapawhā whakararo, kia iwa tapawhā whakatemauī, ā, kāti kua tae! Kua ngata te hiakai o te kuia!

Tēnā e hoa, kei a koe te tikanga. Karawhiua!

Ka whakarite ngā ākonga o te akomanga ka pēhea te tuhi i te ara hei whai mā te kuia ki te tēpu kai. Ka tuhia tētahi rārangi kupu (runga, mauī, matau, te mea, te mea) me ētahi tohu (ngā tohu pere) hei whakaatu i ā rātou tohutohu.

Ka tīmata ngā ākonga ki te whakamātau i ngā tau tāhūrua, arā, ko te 0 hei tohu i te ‘āe’, ā, ko te 1 hei tohu i te ‘kāo’ e ai ki te kai e hiahiatia ana, kāore rānei.

Ngā pātai
  • E hia ngā wā i haere ai koe ki runga…….ki te taha…….. ki raro?
  • I taea rānei te tae atu ki te tūru i te itinga iho o ngā takahanga?
  • He aha tāu i kite ai i te whakamātautanga o āu tohutohu ki tō hoa?
  • I panoni rānei ngā tohutohu? He aha i pēnā ai?
Hei anga whakamua
  • He taupā hou i te wharekai - h.t. (hei tauira) e mākū ana te papa, nā reira, tērā pea me panoni i te ara haere.
  • Kua tae atu tō kuia kei rō kōrea, kāore e pai ana te haere i waenga i ngā rārangi tēpu nā te whāiti, nā reira, me whakarite ara pai ake mōna.
  • Te manaaki i te hunga kaumātua - ka pēhea te kohi i ngā tono kai a ngā kaumātua kia hora te kai, tērā i tono.
  • Te whakarite i te wharekai – me pēhea te whakarite i te wharekai kia tere te tiki kai, kia poto te wā e rārangi ana te tangata.
Whakaaro Rorohiko

Kei KONEI ngā rauemi tautoko i tēnei o ngā tūmahi

I te whakamahinga o ngā āhua, hei tā ngā ākonga:
  • i tuhi tohutohu māmā kia neke i te pito (A) ki te pito (E), mā te tū i ngā āhua whaikano.
  • i whakamātautauhia ā rātou tohutohu, i tautohu i ngā hapa, ā, ka whakatikahia
  • i tuhi tohutohu hei whai, hei whakamātau mā tētahi hoa
Hei anga whakamua pea:
  • Ka taea e ngā ākonga te hoatu taonga i runga i ngā āhua hei kohi. Ka hāngai ā rātou tohutohu ki te ara tōtika ki te kohi i ngā taonga katoa.
  • Ko ngā taonga kei runga i ngā āhua e noho ana hei taupā, kia tere ngā ākonga mai i tētahi pito ki tētahi pito me te kore i pā.
  • Hei kōwhiringa anō: ko ngā ākonga kei te taumata tōmuri o te pānui me te tuhituhi, ka tohutohu ā-waha noa.
Hononga ki ētahi atu Wāhanga Ako
  • Pāngarau: Tatau whakamua/whakamuri, Ahunga.
  • Te Reo Matatini: E hono ana tēnei ki ngā wāhanga Te Reo Matatini (tuhinga tohutohu, te tuku me te whai tohutohu, te mārama a te ākonga ki tētahi tukanga tuhituhi. 

Screen Shot 2020 02 25 at 1.44.19 PM

Hononga ataata

Pouako: Piata Allen